Një panair që nuk solli vetëm produkte, por tregoi se toka e Hasit ka shumë për të dhënë
Një ditë kushtuar punës, traditës dhe prodhimit vendas. Në Sheshin “Dëshmorët e Hasit” u zhvillua “Panairi me Produkte Bujqësore, Blegtorale dhe Artizanale”, duke sjellë në një hapësirë të përbashkët prodhuesit vendas, produktet e tyre dhe një pjesë të asaj pasurie që krijohet çdo ditë në tokën e Hasit.
Por përtej atmosferës së panairit, ajo që të bie në sy është diçka më e rëndësishme: potenciali që ka Hasi për bujqësinë dhe prodhimin vendas.
Stendat e mbushura me prodhime treguan se pas çdo produkti qëndron puna e një fermeri, një familjeje dhe një tradite të trashëguar ndër breza. Frutat, perimet, prodhimet e blegtorisë dhe punimet artizanale nuk janë vetëm pjesë e një panairi; ato janë një dëshmi se në Has vazhdon të prodhohet dhe se toka e kësaj zone mund të jetë një burim edhe më i madh zhvillimi.
Në stendat e panairit, të pranishmit patën mundësi të shihnin nga afër një larmi të konsiderueshme prodhimesh hasjane: qepë të kuqe dhe të bardha, domate, patëllxhanë, fasule, kunguj, speca, patate të kuqe dhe të verdha, ftua e kumbulla, krahas lajthive, mjaltit, gjalpit bio dhe çajrave bimorë. Në panair nuk munguan as produktet e përpunuara tradicionalisht, si turshitë, rakia e thanës dhe rakia e qershisë, produkte që përcjellin jo vetëm shijen, por edhe një pjesë të traditës së familjeve hasjane. Kjo larmi është një tregues i qartë se Hasi ka një bazë të pasur prodhuese dhe një potencial që mund të shkojë shumë më tej se konsumi familjar.
Nga prodhimi familjar te një ekonomi më e organizuar
Hasi ka një avantazh që nuk duhet parë vetëm si traditë: prodhimi vendas mund të kthehet në një mundësi ekonomike.
Ajo që sot prodhohet në shumë raste në shkallë familjare mund të marrë një vlerë shumë më të madhe përmes organizimit të fermerëve, përpunimit, paketimit, ruajtjes dhe promovimit të produkteve me emrin dhe identitetin e Hasit.
Në një kohë kur konsumatori kërkon gjithnjë e më shumë produkte të freskëta, vendase dhe me origjinë të njohur, prodhimet e zonave shqiptare kanë mundësi të fitojnë një vend më të mirë në treg. Edhe politikat e zhvillimit bujqësor në Shqipëri e vendosin theksin te rritja e vlerës së produktit, përmirësimi i paketimit, përpunimi, marketingu dhe krijimi i tregjeve për fermerët.
Dhe pikërisht këtu qëndron një prej mundësive të mëdha të Hasit.
Të prodhosh në Has, por ta çosh Hasin në treg me prodhimet vendase
Një produkt vendas nuk mjafton vetëm të prodhohet. Ai duhet të njihet, të promovohet dhe të arrijë te konsumatori.
Kjo do të thotë më shumë bashkëpunim mes fermerëve, më shumë investime në përpunim dhe ruajtje, krijimin e një identiteti të produkteve hasjane dhe, pse jo, ndërtimin e një marke që të lidhet drejtpërdrejt me emrin Hasi.
Një shportë me produkte të Hasit mund të mos jetë thjesht një grup prodhimesh. Ajo mund të jetë një histori: toka, puna, tradita dhe shija e një zone që ka një identitet të fortë.
Këtu mund të luajë një rol të rëndësishëm edhe diaspora. Hasjanët që jetojnë jashtë vendit mund të jenë jo vetëm konsumatorë të këtyre produkteve, por edhe ura drejt tregjeve të reja, investimeve dhe promovimit të tyre.
Panairi si festë dhe si mesazh
Panairi në Krumë erdhi edhe si një moment feste për të pranishmit. Produktet e ekspozuara, puna e prodhuesve dhe atmosfera e aktivitetit e kthyen sheshin në një hapësirë ku u takuan bujqësia, tradita dhe komuniteti.
Por mesazhi i këtij aktiviteti mund të shkojë shumë më larg se një ditë panairi.
Hasi ka prodhues. Ka tokë. Ka traditë. Ka produkte. Dhe ka njerëz që vazhdojnë të punojnë.
Sfida tani është që ky potencial të mos mbetet vetëm në stendat e panairit.
Duhet të kthehet në më shumë prodhim, më shumë përpunim, më shumë tregje dhe më shumë të ardhura për familjet që punojnë tokën.
