Përmes ansamblit “Pjetër Bogdani”, veprimtarive bamirëse dhe angazhimit për shpëtimin e Muzeut Etnohistorik të Hasit, “Diaspora Hasjane” dëshmon se lidhja me vendlindjen nuk njeh kufij. Intervistat për RTSH Kukësi i kanë dhënë zë përkushtimit të saj për kulturën, solidaritetin dhe trashëgiminë e brezave.
Lidhja me vendlindjen nuk matet me kilometrat që ndajnë njerëzit prej saj, por me përkushtimin për ta mbajtur gjallë atë që i bashkon. Këtë mesazh përcjellin nismat e “Diasporës Hasjane” në Londër, e cila, përmes aktiviteteve kulturore, kontributeve bamirëse dhe përpjekjeve për ruajtjen e trashëgimisë historike, po e kthen mallin për Hasin në veprim konkret.
Në qendër të këtyre përpjekjeve qëndron ansambli “Pjetër Bogdani”, përfaqësues i këngës, valles dhe traditës hasjane, si dhe një komunitet që synon t’i përcjellë vlerat e krahinës te brezat e rinj, edhe larg trojeve të të parëve.
Përmes intervistave të realizuara nga RTSH Kukësi, këtyre nismave u është dhënë zë, duke sjellë në vëmendje rolin e “Diasporës Hasjane” në ruajtjen e identitetit kulturor dhe në mbështetjen e komunitetit në vendlindje.
ILIR BRASHA: BASHKIMI I KOMUNITETIT ËSHTË FORCA E “DIASPORËS HASJANE”
Koordinatori i “Diasporës Hasjane”, Ilir Brasha, vlerëson se bashkimi dhe uniteti janë ndër shtyllat kryesore që e mbajnë të fortë komunitetin hasjan jashtë vendlindjes.
Sipas tij, zakonet, traditat dhe vlerat e përbashkëta janë ura që lidhin hasjanët kudo ku jetojnë. Në një kohë kur një pjesë e madhe e popullsisë së Hasit jeton në emigracion, ruajtja e kësaj trashëgimie merr një rëndësi të veçantë, jo vetëm për brezin që u largua, por edhe për fëmijët që po rriten larg vendit të prindërve dhe gjyshërve të tyre.
Aktivitetet kulturore, veçanërisht ato të organizuara përmes ansamblit “Pjetër Bogdani”, sipas Brashës, shkojnë përtej argëtimit. Kënga dhe vallja bëhen mjete për të përcjellë historinë, zakonet, identitetin dhe vlerat e Hasit, duke i mbajtur ato të gjalla nga një brez te tjetri.
Brasha thekson se “Diaspora Hasjane” do të vijojë të mbështesë dhe të promovojë kulturën e krahinës në Londër dhe në vende të tjera ku jetojnë shqiptarët me origjinë nga Hasi. Në këtë mënyrë, tradita nuk mbetet vetëm një kujtim i së kaluarës, por bëhet pjesë e jetës së përditshme të komunitetit.
Një nga veprimtaritë e paralajmëruara është aktiviteti kulturor “Ura e Bashkimit”, i planifikuar në Londër më 22 nëntor, në kuadër të festave të nëntorit. Përmes elementeve folklorike, kjo nismë synon të forcojë lidhjet mes hasjanëve dhe të krijojë mundësi që fëmijët dhe të rinjtë të njihen më nga afër me prejardhjen e tyre, traditat dhe pjesëtarët e tjerë të komunitetit.
“URA E BASHKIMIT”, KUR TRADITA SHNDËRROHET NË SOLIDARITET
Për “Diasporën Hasjane”, kultura dhe solidariteti ecin krah për krah. Këtë e dëshmon edhe aktiviteti bamirës i zhvilluar në Londër, ku mori pjesë ansambli “Pjetër Bogdani”.
Drejtoresha e ansamblit Flutura Aliaj, duke folur për RTSH Kukësi, tregon se aktiviteti, i organizuar nga “Diaspora Hasjane” dhe i emërtuar “Ura e Bashkimit”, nuk ishte vetëm një takim kulturor, por edhe një nismë me qëllim humanitar.
Falë të ardhurave të mbledhura dhe kontributit të “Diasporës Hasjane”, u blenë karroca për persona me aftësi të kufizuara dhe karrige, sipas nevojave të personave që do të përfitonin në Has. Pajisjet u dhuruan si shenjë solidariteti dhe kujdesi për bashkëqytetarët në vendlindje.
Kjo nismë tregon se “Diaspora Hasjane” nuk e kufizon kontributin e saj vetëm në ruajtjen e traditave. Ajo synon të jetë pranë njerëzve dhe nevojave konkrete të komunitetit, duke dëshmuar se largësia gjeografike nuk e zbeh ndjenjën e përgjegjësisë ndaj vendit prej nga vjen.
Drejtoresha e ansamblit vlerëson pritjen e ngrohtë dhe interesimin e madh të komunitetit hasjan në Londër, ndërsa shpreh mirënjohjen për të gjithë hasjanët që kontribuojnë në ruajtjen dhe përcjelljen e kulturës së tyre, kudo që ndodhen.
Në Mbretërinë e Bashkuar janë paralajmëruar edhe veprimtari të tjera. Për aktivitetet e 22 dhe 23 nëntorit pritet të udhëtojë një pjesë e ansamblit “Pjetër Bogdani”, ndërsa për muajin mars është parashikuar një aktivitet më i gjerë.
MUZEU ETNOHISTORIK I HASIT, NJË TRASHËGIMI QË KËRKON VËMENDJE
Përtej skenës, këngëve dhe valleve, një tjetër çështje me rëndësi të veçantë për “Diasporën Hasjane” është gjendja e Muzeut Etnohistorik të Hasit.
Ilir Brasha e rendit mbështetjen për këtë muze ndër prioritetet e komunitetit, duke tërhequr vëmendjen te gjendja e rënduar në të cilën ndodhet objekti. Synimi është që “Diaspora Hasjane” të kontribuojë financiarisht dhe të ndihmojë në ruajtjen e një pasurie që dokumenton historinë, traditat dhe jetën e kësaj treve.
Muzeu nuk përfaqëson vetëm një godinë apo një koleksion objektesh. Ai është një dëshmi e kujtesës së përbashkët, e mënyrës së jetesës dhe e trashëgimisë që ka formësuar identitetin e Hasit ndër breza.
Ruajtja e tij do të thotë të mbrosh një pjesë të historisë që u përket jo vetëm banorëve të sotëm, por edhe atyre që jetojnë larg, si dhe brezave që do të vijnë. Për këtë arsye, mbështetja për muzeun shihet si një investim në kujtesën dhe të ardhmen e krahinës.
Zhvillimi i Hasit, forcimi i lidhjeve me vendlindjen dhe ruajtja e identitetit kulturor janë objektiva që “Diaspora Hasjane” synon t’i mbajë në qendër të angazhimit të saj.
BREZAT E RINJ, ARSYEJA PËR TA MBAJTUR GJALLË TRADITËN
Një nga sfidat kryesore të komuniteteve shqiptare në emigracion është përcjellja e gjuhës, zakoneve dhe traditave te fëmijët që rriten në një mjedis tjetër kulturor.
Për “Diasporën Hasjane”, aktivitetet folklorike krijojnë një mundësi të çmuar për ta kapërcyer këtë sfidë. Nëpërmjet këngëve dhe valleve, fëmijët nuk njihen vetëm me meloditë dhe lëvizjet tradicionale, por edhe me historitë, simbolet dhe vlerat që ato përfaqësojnë.
Takimet kulturore u japin gjithashtu mundësinë të krijojnë miqësi, të njohin familje të tjera me prejardhje nga Hasi dhe të ndihen pjesë e një komuniteti që ndan të njëjtat rrënjë.
Në këtë kuptim, ansambli “Pjetër Bogdani” bëhet një hapësirë ku tradita nuk ruhet thjesht si kujtim, por përjetohet, mësohet dhe përcillet. Çdo këngë dhe çdo valle kthehet në një lidhje të drejtpërdrejtë me vendlindjen.
“DIASPORA HASJANE”, NJË URË QË LIDH TË SHKUARËN ME TË ARDHMEN
Nismat e “Diasporës Hasjane” në Londër dëshmojnë se dashuria për vendlindjen mund të shprehet në shumë forma: përmes kulturës, ndihmës për njerëzit në nevojë, mbështetjes për institucionet e trashëgimisë dhe edukimit të brezave të rinj.
Nga aktiviteti bamirës “Ura e Bashkimit”, te veprimtaritë folklorike të ansamblit “Pjetër Bogdani” dhe synimi për të mbështetur Muzeun Etnohistorik të Hasit, këto përpjekje përcjellin një mesazh të përbashkët: identiteti ruhet kur komuniteti bashkohet rreth vlerave të tij.
Intervistat e RTSH Kukësit sjellin në vëmendje pikërisht këtë dimension të “Diasporës Hasjane”, e cila nuk e sheh largësinë si pengesë për të kontribuar, por si një arsye më shumë për të ruajtur lidhjet me vendlindjen.
Sepse Hasi nuk është vetëm një vend në hartë. Ai është kujtesë, gjuhë, këngë, valle, histori familjesh dhe një trashëgimi që udhëton bashkë me njerëzit e tij kudo në botë.
Dhe për sa kohë “Diaspora Hasjane” vazhdon të bashkohet, të kontribuojë dhe t’ua përcjellë këto vlera fëmijëve të saj, ura me vendlindjen do të mbetet e gjallë.
Intervista e plote:
