Në një shkrim të rrallë personal për revistën prestigjioze britanike “The Spectator”, ambasadori i Shqipërisë në Mbretërinë e Bashkuar, Uran Ferizi, rrëfen rrugëtimin e tij prej 17-vjeçari që mbërriti i fshehur në një kamion, deri në krye të diplomacisë shqiptare në Londër. Ferizi kritikon ashpër sistemin e vizave që e bën pothuajse të pamundur hyrjen ligjore të shqiptarëve, duke i shtyrë ata në duart e trafikantëve dhe në burg. Ai kujton mikpritjen historike shqiptare ndaj hebrenjve gjatë Holokaustit, por paralajmëron se retorika e përditshme kundër shqiptarëve po dëmton imazhin e vetë Britanisë. “Kjo është një politikë që krijon problemin që synon të zgjidhë,” shkruan ai.
“BRITANIA DUHET TË NDALOJË SË DEMONIZUARI SHQIPËRINË”
Artikulli I plotë nga Uran Ferizi, Ambasador i Shqipërisë në MB dhe Irlandë
Së fundmi, në një darkë zyrtare, një zonjë aristokrate angleze më pyeti për përvojën time në Mbretërinë e Bashkuar. I thashë se e kisha dashur Britaninë që në momentin kur mbërrita nga Shqipëria, në moshën 17 vjeç. Më pas u ndala dhe shtova me një të përzier keqardhjeje: “si një udhëtar i fshehur”. Prisja që kjo të vriste bisedën. Por sytë e asaj zonje u ndezën. “Sa e mrekullueshme! Vëllai im u largua nga Anglia për në Kanadanë 45 vjet më parë. Gjithashtu si i fshehur. Çfarë avanture!”
Shqiptarët që nuk kanë një rrugë ligjore për të hyrë në Britani joshën nga mashtrues që u thonë të mos shqetësohen me viza. Disa përfundojnë në ferma kanabisi, e më pas në burg.
Unë mbërrita në Britani i fshehur në një kamion nga Belgjika, përmes Italisë, të cilën e kisha arritur me varkë. Për katër vitet e para punova në një restorant dhe në Sainsbury’s, para se papritur të hyja në Oksford për të studiuar matematikë. Isha i huaji që mësoi gjuhën, e deshi kulturën, gjeti një punë dhe pagoi taksat e tij. Ndonjëherë pyes veten nëse Britanisë i pëlqen ende një histori si e imja.
Si ambasador shqiptar, normalisht nuk do të dilja kështu në pah. Por ambasadorët britanikë në Tiranë flasin lirisht për dështimet e Shqipërisë dhe nevojën për reforma, me atë autoritet të qetë të njerëzve që nuk kanë kontrolluar së fundmi lajmet nga shtëpia e tyre. Konsiderojeni këtë si aktin tim të vogël të reciprocitetit.
Ne jemi një popull i lashtë, me vlerat tona krenare e pozitive. Lord Bajroni shkroi për mikpritjen shqiptare në “Shtegtimin e Child Harold”; unë e kam lexuar në shkollë.
Më vonë, Shqipëria jetoi nën diktaturën më brutale komuniste në Evropë. Aq e plotë dhe paranoike sa na la unikalisht të izoluar edhe brenda Bllokut Lindor. Varfëria dhe kaosi ishin të vërteta. Po ashtu edhe eksodi që pasoi. Unë isha pjesë e tij.
Ajo që pasoi është një histori që rrallë tregohet në Britani. Një vend me më pak se tre milionë banorë u rindërtua me shpejtësi të jashtëzakonshme pas shembjes së komunizmit tirANIK. Turistët britanikë që vizitojnë Shqipërinë habiten shpesh: jo vetëm nga cilësia e plazheve, por edhe nga ngrohtësia e njerëzve dhe ndjesia se diçka emocionuese po ndodh këtu.
Ekziston gjithashtu një kapitull i historisë sonë që ka rëndësi të madhe në klimën aktuale. Gjatë pushtimit nazist, familjet shqiptare strehuan çdo refugjat hebre që kërkoi ndihmë. Asnjë i vetëm nuk u dorëzua te nazistët. Në mënyrë unike në Evropën e pushtuar, popullsia hebreje në Shqipëri ishte më e lartë pas luftës se para saj. Besimi dhe mikpritja janë për shqiptarët ajo që është ndershmëria për britanikët: një karakteristikë kombëtare. Kur flitet për rreziqet e çnjerëzimit të një komuniteti përmes titujve dembelë, ia vlen të kujtohet se cilat kombe mbajtën besimin kur aksionet ishin vdekjeprurëse.
Gjë që na sjell te Britania, një vend me një inteligjencë morale instiktive që e kam dashur me të vërtetë. Kur diskutohet për imigracionin, tani ka politikanë për të cilët fjala “shqiptar” është bërë një instrument retorik. Ai shënon pikë në tabloide dhe ngacmon mediat sociale. Në disa aspekte, përdorimi i shqiptarëve si batutë luan më mirë sesa diskutimi për NHS-in (Shërbimin Shëndetësor Kombëtar) ose arsimin. Kostoja nuk përballohet nga shqiptarët, të cilët janë rezistentë, por nga vetë imazhi i Britanisë dhe nga çdo pakicë tjetër që sheh sesi kufijtë e retorikës së lejuar shtrihen pak më tej çdo vit.
Retorika duket se ndikon në politikë. Sistemi i vizave për shqiptarët tani kushton qindra paund, kërkon vizita të shumta në një zyrë periferike jashtë Tiranës, një aplikim të dendur dhe prodhon një leje gjashtëmujore nëse je me fat. Italia dhe Gjermania kanë krijuar lëvizshmëri të qëndrueshme ligjore për shqiptarët. Në ato vende, shqiptarët nuk dënohen si kriminelë. Ata njihen si taksapaguesit punëtorë që janë në të vërtetë.
Në të kundërt, shqiptarët që nuk kanë një rrugë ligjore për të hyrë në Britani joshën nga mashtrues që u thonë të mos shqetësohen me viza. Disa përfundojnë në ferma kanabisi, e më pas në burg.
Kam vizituar disa prej tyre. Në Wormëood Scrubs, pa e kërkuar unë, stafi më tha se ata janë ndër të burgosurit më të sjellshëm. Burrat që takova janë kryesisht në të njëzetat e tyre, shumica për vepra me drogë. Ata ndienin turp, jo ankesë. Pothuajse asnjë nuk kishte arritur me vizë. Të gjithë kishin marrë hua për të paguar trafikantët. Politikat që gjenerojnë titujt e gazetave gjenerojnë gjithashtu të burgosurit. Kjo është një politikë që krijon problemin që synon të zgjidhë. Nuk i ndalon shqiptarët të emigrojnë në Britani. Thjesht siguron që ata ta bëjnë atë ilegalisht.
Shqiptarët në Britani po ndërtojnë shtëpi, po rregullojnë bojlerët, po ushtrojnë mjekësinë. Ata paguajnë taksa. Fëmijët e tyre flasin anglisht në shtëpi. Ata janë pikërisht emigrantët që politikanët pretendojnë se duan. Por të njëjtët politikanë kanë krijuar një sistem që e bën pothuajse të pamundur mbërritjen e tyre ligjore në Britani.
Britania më formoi mua. Oksfordi më formoi. Kate Bush, Monty Python dhe një besim i thellë se gjërat duhet të jenë të ndershme – këto më formuan. Unë ende besoj në Britaninë që dikur bëri që një adoleshent punëtor kuzhine të ndihej, kundër të gjitha gjasave, plotësisht në shtëpi. Britania ku, në mënyrë unike në botë, fjalët e para të një fëmije janë “kjo nuk është e drejtë”. Ajo Britani ia vlen të mbrohet. Edhe nga vetvetja.
Burimi: https://spectator.com/article/britain-should-stop-demonising-albania/
