Hasi dhe folklori shqiptar humbin një prej rapsodëve të tij më të çmuar.
Me dhimbje të madhe është përcjellë lajmi për ndarjen nga jeta të Rrustem Çelës, rapsodit të njohur hasjan, një emër që për dekada u lidh ngushtë me këngën popullore, traditën dhe trashëgiminë kulturore të Hasit.
Lajmi është bërë i ditur edhe nga Ansambli i Hasit “Pjetër Bogdani”, i cili e ka cilësuar ndarjen e tij një humbje të madhe për familjen, komunitetin dhe folklorin hasjan.
Rrustem Çela nuk ishte thjesht një këngëtar popullor. Ai ishte një prej atyre rapsodëve që e kthyen këngën në kujtesë, historinë në varg dhe traditën në një trashëgimi që mund të përcillej brez pas brezi.
RUSTEM ÇELA, NJË PREJ ZËRAVE TË NJOHUR TË RAPSODISË SHQIPTARE DHE TË TRADITËS FOLKLORIKE TË TREVËS SË HASIT DHE KUKËSIT.
I lindur dhe i rritur në Helshan të Hasit, Rrustem Çela ishte një prej përfaqësuesve më të spikatur të folklorit burimor shqiptar. Ai u dallua për zërin e tij karakteristik dhe mjeshtërinë në interpretimin me sharki dhe çifteli, duke u bërë një emër i njohur jo vetëm në Has e Kukës, por edhe më gjerë.
Veprimtaria e tij artistike dokumentohet të paktën që nga fillimi i viteve 1980. Një prej momenteve të rëndësishme të karrierës së tij ishte pjesëmarrja në Festivalin Folklorik Kombëtar të Gjirokastrës në vitin 1983, ku së bashku me rapsodin Hysen Dida interpretoi këngën kushtuar Meriman Brahës, “Në themel të shqipes gur iu ba”.
Repertori i Rrustem Çelës ishte i pasur dhe i larmishëm. Ai përfshinte këngë historike, të trimërisë, atdhetarisë, kurbetit, dashurisë dhe humorit, duke pasqyruar nëpërmjet këngës jetën, historinë dhe shpirtin e trevës së Hasit.
Një vend të veçantë në rrugëtimin e tij artistik zë bashkëpunimi shumëvjeçar me Hysen Didën dhe Rexhep Kovaçin. Të tre formuan treshen e njohur Dida–Çela–Kovaçi, një prej formacioneve më të spikatura të rapsodisë hasjane.
Për dekada, interpretimet e tyre u dëgjuan e u vlerësuan në Shqipëri, Kosovë dhe në diasporë, duke u bërë pjesë e rëndësishme e këngës burimore dhe e kujtesës historike shqiptare. Emri i treshes Dida–Çela–Kovaçi është dokumentuar edhe në shkrime kushtuar figurave dhe këngëve historike të folklorit shqiptar.
Këngët e Rrustem Çelës nuk ishin vetëm pjesë e një repertori artistik. Ato përcollën histori, kujtime, figura kombëtare dhe mesazhe që lidhën brezat me vendin, rrënjët dhe identitetin e tyre.
Një dëshmi e kësaj është edhe kënga kushtuar Bajram Currit, e interpretuar nga Rrustem Çela dhe Hysen Dida, në të cilën përcillet edhe amaneti i Heroit të Popullit për t’u varrosur në Has.
Një vlerësim që i përket një mjeshtri
Kontributi i tij shumëvjeçar në ruajtjen, interpretimin dhe përcjelljen e folklorit hasjan u vlerësua edhe institucionalisht.
Në vitin 2019, gjatë festivalit mbarëkombëtar “Hasi Jehon”, Rrustem Çela u nderua me vlerësimin “Rapsodi më i dalluar”, një vlerësim që dëshmon vendin e tij të veçantë në rapsodinë dhe trashëgiminë kulturore të Hasit.
Me veprimtarinë e tij shumëvjeçare, ai u bë një prej figurave përfaqësuese të këngës hasjane dhe një prej atyre artistëve që nuk e panë folklorin vetëm si art, por si një përgjegjësi për të ruajtur kujtesën, traditën dhe identitetin e vendit të tyre.
Për shumë vite, zëri i Rrustem Çelës u dëgjua në oda, në festa, në veprimtari kulturore, në festivale dhe në skena ku folklori hasjan përfaqësohej me dinjitet.
Sot, me largimin e tij, Hasi humbet një prej zërave të vet më karakteristikë dhe folklori shqiptar një prej bartësve të tij të çmuar.
Por njerëzit që i kushtojnë jetën kulturës dhe traditës nuk largohen kurrë plotësisht.
Ata mbeten në këngët që kanë kënduar, në vargjet që kanë përcjellë, në kujtesën e njerëzve që i kanë dëgjuar dhe në brezat që do të vazhdojnë t’i këndojnë.
Rrustem Çela do të mbetet pjesë e historisë së folklorit të Hasit dhe e kujtesës sonë kulturore.
