Maxhun Peka, i lindur në Krumë të Hasit, është një prej diplomatëve shqiptarë me një karrierë të gjatë dhe të veçantë në shërbimin e jashtëm të Shqipërisë. Me një përvojë që shtrihet në disa dekada dhe në dy periudha të ndryshme politike të vendit, ai është cilësuar edhe si “ambasadori i dy kohëve”.
Formimi i tij profesional lidhet ngushtë me Vietnamin, ku kreu studimet universitare dhe u specializua në gjuhë e letërsi. Njohja e gjuhës dhe e realitetit vietnamez e bëri atë një prej specialistëve shqiptarë për marrëdhëniet me këtë vend. Për vite me radhë shërbeu në Vietnam, fillimisht në role diplomatike dhe më pas si ambasador.
Gjatë qëndrimit të tij atje, Peka përjetoi nga afër edhe periudhën dramatike të Luftës së Vietnamit, ndërsa shërbeu edhe si përkthyes në kontakte dhe takime të nivelit të lartë mes Shqipërisë dhe Vietnamit.
Një tjetër etapë e rëndësishme e karrierës ishte Algjeria, ku Peka shërbeu në strukturat diplomatike shqiptare. Përvoja e tij në këtë vend i dha një dimension të ri karrierës së tij dhe e afroi me hapësirën politike e kulturore frankofone. Më pas, ai do të merrte një prej posteve më të rëndësishme të diplomacisë shqiptare në Francë.
Në Paris, Peka shërbeu si ambasador i Shqipërisë gjatë viteve ’80, në një periudhë të ndërlikuar të Luftës së Ftohtë. Ai përfaqësoi Shqipërinë në një prej kryeqyteteve më të rëndësishme politike dhe kulturore të Evropës, duke menaxhuar marrëdhënie diplomatike në një kohë kur kontaktet e Shqipërisë me Perëndimin ishin veçanërisht të ndërlikuara.
Maxhun Peka po ashtu ka qenë deputet i Partisë Demokratike për zonën zgjedhore Has në legjislaturën e dalë nga zgjedhjet parlamentare të vitit 1996. Ai figuron në dokumentet e Kuvendit si deputet i PD-së dhe përfaqësues i Hasit.
Pas ndryshimit të sistemit politik në Shqipëri, Peka vijoi angazhimin në shërbimin shtetëror. Në vitet 2005–2006 shërbeu si Sekretar i Përgjithshëm i Këshillit të Ministrave, duke sjellë në administratën e lartë shtetërore përvojën e grumbulluar gjatë dekadave në diplomaci.
Në vitin 2006, ai u rikthye në Azi, këtë herë si Ambasador i Shqipërisë në Kinë, detyrë që e ushtroi deri në vitin 2013. Misioni në Pekin përkoi me një prej periudhave më të rëndësishme të transformimit ekonomik dhe ndërkombëtar të Kinës.
Për Pekën, ky ishte edhe një rikthim simbolik në hapësirën aziatike ku kishte nisur karrierën e tij shumë dekada më parë.
Në vitin 2018, Maxhun Peka botoi librin e kujtimeve “Një jetë në diplomaci”, përmes të cilit dokumentoi përvojat e tij shumëvjeçare në shërbimin diplomatik dhe solli dëshmi mbi periudha të rëndësishme të historisë së diplomacisë shqiptare.
Nga Kruma e Hasit, rrugëtimi i Maxhun Pekës e çoi në disa prej qendrave më të rëndësishme diplomatike të botës – Hanoi, Algjer, Paris dhe Pekin.
Karriera e tij përfaqëson një kapitull të veçantë të diplomacisë shqiptare dhe një shembull të personalitetit të lindur në Has që, përmes dijes, gjuhëve dhe përkushtimit profesional, arriti të përfaqësojë Shqipërinë në skena të rëndësishme ndërkombëtare.
